Dorosła kobieta i kilkuletnia dziewczynka siedzą naprzeciwko siebie. Kobieta unosi dłoń w geście przywitania.

Sztuka relacji

Historie sukcesów1

07.09.2026

Na teatralnej scenie nie zawsze potrzebne są słowa. Czasem wystarczą gesty, dźwięki i światło. Polscy i litewscy artyści pokazali, że właśnie z takich elementów może powstać opowieść bliska każdemu odbiorcy.

Teatr to coś więcej niż widowisko. Pomaga wyrazić emocje czy oswoić nowe sytuacje. Właśnie ta idea przyświecała twórcom polsko-litewskiego projektu „Laboratorium zmysłów”. Łączy on sztukę, edukację i działania o charakterze terapeutycznym. Buduje więzi między artystami z Białegostoku i litewskiej Olity. Spotkali się oni, by odkrywać różnorodność kulturową, dzielić się swoimi historiami, a także uczyć się od siebie nawzajem nowych sposobów pracy z dziećmi i ich opiekunami.

Zdjęcie z podpisem
Dorosła kobieta i kiluletnia dziewczynka siedzą naprzeciwko siebie. Osoba dorosła unosi dłoń w geście przywitania.
Wspólna zabawa, ważne lekcje.

 

Bliżej siebie

Uwaga twórców projektu skupiła się przede wszystkim na rodzinach dzieci ze szczególnymi potrzebami.

Cytat
Poniżej wpisz treść cytatu

Chcemy włączać w życie kulturalne osoby, które często są z niego wykluczone. Na przykład maluchy z niepełnosprawnościami i ich rodziców. W ten sposób pomagamy najmłodszym budować relacje społeczne już od najwcześniejszych lat oraz wspieramy ich rozwój poprzez sztukę

– podkreśla Marcin Siekierko, kierownik Działu Komunikacji i Projektów Teatru Dramatycznego w Białymstoku.

Bez słów

„Laboratorium zmysłów” składało się z dwóch części. Jedną z nich był „Baby theatre”. To przedstawienia dla dzieci od szóstego miesiąca do trzeciego roku życia. W spektaklach „Kto pierwszy w las” i „Duży Mały” nie pada ani jedno słowo. Jako środki wyrazu aktorzy wykorzystali za to ruch, dźwięki i emocje. Dzięki temu widowiska były zrozumiałe dla uczestników z różnych krajów i środowisk.

Cytat
Poniżej wpisz treść cytatu

Pierwsze lata życia są bardzo ważne dla budowania więzi z kulturą, a tradycyjny teatr rzadko trafia do tak małych dzieci. W tym projekcie teatr dla najmłodszych stał się przestrzenią bezpośredniego doświadczenia. Oba zespoły połączyło wspólne myślenie o „teatrze zmysłów”, w którym język przestał mieć większe znaczenie

– mówi Karolina Vaičiulė, menedżerka projektów kulturalnych w Teatrze Miejskim w Olicie oraz kierowniczka projektu „Laboratorium zmysłów”.

 

Zabawa i terapia

Drugą część projektu stanowiły kilkudniowe warsztaty „Baby camp”. Uczestniczyły w nich rodziny z dziećmi w Polsce i na Litwie. Dorośli uczyli się regulacji stresu, komunikacji i pozytywnego rodzicielstwa. Z kolei najmłodsi korzystali z wielu ciekawych atrakcji. Wybrali się na wycieczkę do Zagrody Żubrów i rezerwatu przyrody. Obejrzeli oba spektakle, poznawali teatr „od środka” – tworzyli własne kostiumy czy dekoracje. Dzięki tym zajęciom dzieci z niepełnosprawnościami i ich rodziny mogły bezpiecznie wyrażać emocje i rozwijać zmysły.

Cytat
Poniżej wpisz treść cytatu

Podczas warsztatów jedna z prowadzących zwróciła uwagę na dziewczynkę, która początkowo była najcichsza w swojej grupie. Kiedy inne dzieci szybko łapały kontakt i angażowały się w zabawę, ona wybierała spokojną obserwację z boku. Była grzeczna i wycofana, jednak po oswojeniu z nowym otoczeniem zaczęła stopniowo się otwierać. Z każdymi zajęciami coraz chętniej brała udział w ćwiczeniach, zgłaszała się na ochotnika, a jej wypowiedzi stawały się wyraźniejsze i pewniejsze.

Przełomowy moment nastąpił podczas spektaklu. To właśnie wtedy jako jedna z pierwszych reagowała na nieme pytania i aktywnie uczestniczyła w wydarzeniu. Pokazała swoją potrzebę bycia zauważoną. To doświadczenie potwierdziło, jak ważne jest stworzenie bezpiecznej, spokojnej przestrzeni, w której wszyscy odnoszą się do siebie z wyrozumiałością i cierpliwością

– podsumowuje Marcin Siekierko.

 

Fot. Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku

Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku oraz Teatr Miejski w Olicie (Litwa) zrealizowały projekt „Połączenia bez granic – odkrywanie zmysłów, kultur i historii” (Laboratorium zmysłów). Otrzymały na niego łącznie ponad 100,66 tys. euro z programu Interreg VI-A Litwa – Polska 2021-2027.

Artykuł pochodzi z Biuletynu Funduszy Europejskich (numer 20/69, maj 2026)

Autor tekstu: Arkadiusz Kaczanowski

Zdjęcie na grafice głównej pochodzi z Canvy.

Szukasz wsparcia z Funduszy Europejskich? Zawsze
możesz liczyć na naszą pomoc