Zdarza Ci się kupować kawę w drodze do pracy? Wypijasz ją, a po kilku minutach kubek ląduje w koszu. Czy wiesz, że może być on wykonany z mieszanki papieru i plastiku, którą trudno poddać recyklingowi? Od tej chwili staje się więc ekologicznym problemem.
Jednorazowe opakowania zanieczyszczają środowisko, a ich produkcja wpływa na zwiększenie emisji gazów cieplarnianych. Co można zrobić, by ograniczyć ich ilość? Przede wszystkim musimy zmienić przyzwyczajenia. Starać się zrezygnować z takich opakowań w naszym codziennym życiu. Istotne są też działania dużych firm, które wprowadzają je na rynek.
Fot. Shutterstock
Jak laboratorium
Wyspa Bornholm uchodzi za wzór odpowiedzialności ekologicznej. Do 2032 roku wszystkie odpady, które tu powstają, mają być poddane recyklingowi albo użyte powtórnie. W strategię tę wpisuje się projekt dofinansowany z programu Interreg Południowy Bałtyk. Na czym on polega? Samorząd i firmy z Bornholmu, we współpracy z polskimi i duńskimi naukowcami, sprawdzają, co może zastąpić jednorazowe plastikowe opakowania żywności.
W testowaniu różnych opcji uczestniczą mieszkańcy i dwie duże sieci handlowe z obu krajów. Koordynatorem projektu jest duńska firma BOFA, która składuje i przetwarza odpady na wyspie.
Nowe praktyki
Jakie są efekty tych działań? W jednym ze sklepów w duńskim Rønne klienci mogą już wkładać zakupy do opakowań wielorazowych i kupować na wagę produkty suche – takie jak kasze czy orzechy. Podobne systemy wprowadzają też inne kraje, które biorą udział w projekcie. W Toruniu testowano system zbiórki zużytych kubków po kawie. Dzięki nowej technologii odzysku odpadów można było wykorzystać ponownie ponad 80% materiału. Z odzyskanych surowców powstają tektura, ręczniki papierowe czy pojemniki na jajka.
W Polsce trwają też badania nad recyklingiem opakowań plastikowych z wykorzystaniem larw chrząszcza mącznika młynarka. Z kolei inni partnerzy pracują nad dwoma prototypami nowych opakowań lub systemów zwrotnych. Naukowcy przygotowali instrukcję dla firm i miast, jak mądrze gospodarować odpadami. W ten sposób doświadczenia z prac projektu mogą być przeniesione do kolejnych sklepów w Danii, Polsce, Szwecji, na Litwie i w innych krajach.
Ważny cel
Dzięki Funduszom Europejskim możliwe są kosztowne badania, testowanie innowacyjnych technologii i nawiązywanie międzynarodowych partnerstw. Taka współpraca ma ogromną wartość. Problem gospodarki odpadami jest przecież kluczowy dla przyszłości całej Europy, w tym naszego kraju.
Doświadczenia zebrane w projekcie mogą być drogowskazem dla innych firm handlowych.
Projekt „Retail ReLooped” prowadzi firma BOFA (Dania, Bornholm). Partnerami są Instytut Maszyn Przepływowych – Polska Akademia Nauk (Polska), Uniwersytet w Kłajpedzie (Litwa) i Sustainable Business Hub Scandinavia AB (Szwecja). Dofinansowanie z programu Interreg Południowy Bałtyk: ponad 1,7 mln euro.
Artykuł pochodzi z Biuletynu Funduszy Europejskich eFEkty (numer 18/67, listopad 2025)
Autor tekstu: Piotr Sawczuk