Starzejące się społeczeństwo to jedno z istotnych wyzwań współczesnej Europy. Zakończony w lutym 2026 roku projekt PROCAREFUL, współfinansowany ze środków programu Interreg Europa Środkowa, udowadnia, że odpowiedzią na problem jest hybrydowy model opieki – połączenie bezpośredniego, ludzkiego kontaktu ze wsparciem w postaci rozwiązań cyfrowych.
Łącząc wiedzę międzynarodowych instytucji opiekuńczych, doświadczenia organizacji zaangażowanych w pilotaż oraz kompetencje polskiego partnera technologicznego, opracowano i przetestowano system, który przechodzi od reagowania na problemy seniorów do proaktywnego zapobiegania im.
O projekcie
Pełna nazwa: PROCAREFUL – PROactive CARE For Users Life.
- Budżet projektu: 2,29 mln euro (w tym 80% dofinansowania z EFRR).
- Okres realizacji: marzec 2023 – luty 2026.
- Konsorcjum: 9 partnerów z 6 krajów (Włochy, Polska, Niemcy, Słowenia, Chorwacja, Węgry). Liderem projektu był włoski instytut I.S.R.A.A.
Polskę reprezentowała spółka Britenet, partner technologiczny oraz OIC POLAND Fundacja Akademii WSEI, partner koordynujący pilotaż w Polsce.
Cel projektu
Głównym celem projektu PROCAREFUL było opracowanie i przetestowanie nowatorskiego, hybrydowego modelu opieki domowej. Inicjatywa zakładała przejście do holistycznego spojrzenia na potrzeby seniora. Cyfrowe wsparcie miało za zadanie zapobiegać trzem głównym zagrożeniom:
- pogorszeniu funkcji poznawczych,
- spadkowi sprawności fizycznej oraz
- izolacji społecznej.
Sercem rozwiązania jest niewidoczny dla użytkownika obieg informacji, który można sprowadzić do schematu: Senior ➔ Aplikacja ➔ Analiza Danych ➔ Platforma ➔ Alert dla Opiekuna ➔ Proaktywne Działanie.
System na bieżąco analizuje aktywność seniora i wykrywa wczesne sygnały pogorszenia stanu zdrowia. Jeśli podopieczny od kilku dni nie uruchamia sugerowanych gier logicznych (np. Sudoku), pomija zalecane ćwiczenia fizyczne lub w cyfrowym dzienniku zaznacza gorsze samopoczucie, algorytmy sztucznej inteligencji natychmiast to wychwytują. Opiekun otrzymuje w systemie sygnał ostrzegawczy i może odwiedzić seniora lub zmodyfikować plan opieki, zanim drobny spadek formy zamieni się w poważny problem zdrowotny.
Od koncepcji do działającego systemu
Model opieki powstał jako efekt współpracy koordynowanej przez włoski instytut I.S.R.A.A., angażującej partnerów z Polski, Niemiec, Włoch, Słowenii, Chorwacji oraz Węgier. Założenia współprojektowano bezpośrednio z seniorami, ich opiekunami i decydentami, a następnie rozwiązanie zostało poddane pilotażowi w pięciu krajach partnerskich projektu. Partnerzy odpowiedzialni za pilotaż, umożliwili weryfikację opracowanego modelu i narzędzia w praktyce, w bezpośrednim kontakcie z użytkownikami. Jednak aby teoretyczny model mógł w praktyce wesprzeć użytkowników, konieczne było przełożenie go na działające rozwiązanie cyfrowe. Tę rolę powierzono firmie Britenet, która jako jedyny partner technologiczny w całym konsorcjum odpowiadała za stworzenie i rozwój aplikacji.
Zespół IT musiał sprostać czterem wyzwaniom:
- Różnorodni użytkownicy – system musiał być użyteczny dla trzech odrębnych typów użytkowników: seniora, opiekuna i osoby zarządzającej.
- Prostota – interfejs dla seniorów musiał być czytelny, intuicyjny i pozbawiony zbędnych elementów.
- Personalizacja – platforma musiała umożliwiać dostosowanie aktywności do indywidualnych potrzeb użytkownika.
- Skalowalność – system od początku projektowano tak, by można go było zaadaptować do różnych lokalnych systemów opieki.
Pilotaż
Opracowane narzędzie przeszło test podczas pilotażu trwającego 9 miesięcy i przeprowadzonego w pięciu państwach (we Włoszech, Słowenii, Polsce, Chorwacji i Niemczech). Do testów zaangażowano ponad 140 seniorów oraz ich opiekunów. W Polsce za realizację pilotażu odpowiadała Fundacja OIC POLAND, koordynując proces rekrutacji seniorów i opiekunów, organizując szkolenia i warsztaty oraz na bieżąco monitorując przebieg testów wśród 41 seniorów i 7 opiekunów.
Zaangażowanie użytkowników pozwoliło zweryfikować funkcjonalność aplikacji w rzeczywistych warunkach oraz zebrać doświadczenia i informacje zwrotne, które były istotnym elementem ewaluacji opracowanego modelu opieki. W trakcie fazy pilotażowej Britenet na bieżąco zarządzał rozwiązaniem technologicznym i dbał o jego utrzymanie. Zespół IT obsługiwał zgłoszenia i rozwiązywał problemy techniczne napotykane przez seniorów, opiekunów oraz partnerów projektu. Ponadto firma aktywnie wspierała szkolenia personelu opiekuńczego, aby ułatwić mu płynne przejście na cyfrowe narzędzia.
O tym, jak rozwiązanie sprawdzało się w codziennym użytkowaniu, najlepiej mówią sami uczestnicy:
To właśnie takie doświadczenia pokazują, że w projekcie unijnym technologia nie kończy się na stworzeniu systemu. Największym testem jest moment, w którym z rozwiązania zaczynają korzystać użytkownicy. W przypadku PROCAREFUL ten etap pokazał, że opracowany model może być wartościowym wsparciem w aktywizacji seniorów i osób zaangażowanych w ich opiekę.
Rezultaty i wnioski na przyszłość
Projekt PROCAREFUL to dowód na to, że europejskie środki i współpraca międzynarodowa przynoszą praktyczne rozwiązania, a cyfryzacja usług opiekuńczych nie zastępuje człowieka, lecz daje mu inteligentne narzędzie ułatwiające pracę. Dzięki temu, że system był projektowany w bliskiej współpracy z użytkownikami, udało się stworzyć platformę adaptowalną do różnych kontekstów lokalnych. Przetestowanie jej w międzynarodowych środowiskach dowodzi, że rozwiązanie jest skalowalne i elastyczne.
Znaczenie tej współpracy doskonale podsumowują słowa Moniki Czerniejewskiej, ekspertki zaangażowanej w projekt:
Dzięki efektywnemu partnerstwu fundusze europejskie pozwoliły opracować, przetestować i rozwijać skalowalną technologię oraz cały hybrydowy model wsparcia, które mają szansę znacząco poprawić jakość życia osób starszych w ich własnych domach oraz w praktyce odciążyć system opieki zdrowotnej.