21 maja 2026 roku urzędnicy, eksperci i przedsiębiorcy spotkali się na międzynarodowej konferencji „Flow of Plastics” w Malmö, aby wspólnie zająć się problemem odpadów plastikowych – od opakowań detalicznych po ich przedostawanie się do rzek i mórz. Wydarzenie zostało zorganizowane przez przedstawicieli projektu strategicznego Circular Ocean-bound Plastic (COP) i projektu Retail Relooped (RELOOPED). Oba przedsięwzięcia są współfinansowane z programu Interreg Południowy Bałtyk.
Zwalczanie odpadów z plastiku od źródła do morza
Trzy lata transgranicznej współpracy zaowocowały wypracowaniem rozwiązań, które mają ułatwić przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym i zasoboooszczędną. Mają one dotyczyć całego łańcucha wartości tworzyw sztucznych: od zapobiegania dostawaniu się plastiku do środowiska, poprzez usprawnianie zbiórki odpadów plastikowych, po zapewnienie ich ponownego wykorzystania i recykling. Przewidują one również nowe sposoby angażowania klientów i nowe modele biznesowe gospodarki o obiegu zamkniętym do stosowania w przedsiębiorstwach. W przyszłości mogą one znacząco zmniejszyć ilość odpadów plastikowych.
Projektowe rozwiązania
Kluczowym efektem projektu RELOOPED jest cyfrowy zestaw narzędzi, który łączy praktyczne rozwiązania, studia przypadków i spostrzeżenia, oparte na rzeczywistych testach i procesach współprojektowania. Pomoże on sektorowi handlu detalicznego w przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym w zakresie opakowań plastikowych. Zestaw zaprezentowano podczas konferencji. Uczestnicy mogli zapoznać się z przetestowanymi rozwiązaniami dotyczącymi m.in.:
- systemu zwrotu kubków kawowych w handlu detalicznym,
- wprowadzania wielorazowych opakowań na towary sypkie (zamiast jednorazowego plastiku) w sieci supermarketów,
- jak skutecznie wprowadzać opakowania lunchowe wielorazowego użytku w stołówkach i kantynach na uczelniach
- oraz metod dekompozycji plastiku przez larwy owadów.
Partnerami projektu są: firma BOFA (Dania), Centrum Zrównoważonego Biznesu (Szwecja), Instytut Maszyn Przepływowych Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytet w Kłajpedzie. Partnerami stowarzyszonymi są sieci handlowe: Coop Denmark i Żabka Polska.
Z kolei projekt COP koncentruje się na zapobieganiu przedostawania się zanieczyszczeń z plastiku do Morza Bałtyckiego. Dzięki działaniom pilotażowym w Gdańsku, Rostocku i Aarhus zebrano i przeanalizowano ponad 20 000 sztuk odpadów. Dostarczyło to cennych danych na temat przedostawania się plastiku do morza w regionie. A także określenia schematów, według których odbywa się to i praktycznych sposobów zapobiegania zanieczyszczaniu wód odpadami plastikowymi.
W projekcie współpracują podmioty z Danii, Niemiec, Polski i Szwecji. Polskę reprezentują Uniwersytet Gdański, Gdańska Fundacja Wody i miasto Gdańsk.
Od lokalnych rozwiązań do regulacji UE
Podczas konferencji przedstawiciel Europejskiej Agencji Środowiska zaprezentował, jak wygląda polityka Unii Europejskiej w zakresie plastiku, w tym walki z zanieczyszczeniem oraz postęp negocjacji światowych w tym zakresie. Reprezentanci Polskiego Paktu Plastikowego przedstawili dążenia i dotychczasowe osiągnięcia liderów transformacji opakowaniowej w Polsce. Uczestnicy poznali także praktyczne studia przypadków, rozwiązania technologiczne oraz analizy modeli biznesowych gospodarki o obiegu zamkniętym i zachowań konsumentów z różnych firm prywatnych.
W trakcie spotkania można było obejrzeć wystawę, która przedstawiała praktyczne rozwiązania dotyczące recyklingu tworzyw sztucznych w handlu detalicznym i zbiórki plastiku z oceanów.
Uczestnicy wzięli również udział w interaktywnych warsztatach i praktycznych zajęciach. W ich trakcie przekształcali materiał z zużytych tworzyw sztucznych w nowe produkty.
Fot.: Clean – The Danish Water & Environmental Cluster